Hinder door zonnepanelen: moeten de panelen weg?

Schitterende zonnepanelen: hinder voor de buren
Zonnepanelen op het dak van de buren kunnen voor flinke schittering zorgen. Maar betekent dit ook dat de eigenaar de zonnepanelen moet verwijderen of aanpassen? Niet altijd. De Rechtbank Limburg oordeelde onlangs dat de schittering in een burengeschil weliswaar onrechtmatige hinder opleverde, maar dat de zonnepanelen toch mochten blijven liggen. De belangen van de eigenaar bij behoud van de installatie wogen uiteindelijk zwaarder.

Wanneer is hinder van zonnepanelen onrechtmatig?
Een eigenaar mag zijn perceel in beginsel gebruiken zoals hij dat wil. Die vrijheid kent echter grenzen. Op grond van artikel 5:37 BW mag een eigenaar zijn buren geen hinder toebrengen die volgens artikel 6:162 BW onrechtmatig is.

Niet iedere vorm van overlast is direct onrechtmatig. Daarbij moet onder meer worden gekeken naar de aard, ernst en duur van de hinder, de omstandigheden waaronder deze plaatsvindt en de belangen die met de hinder veroorzakende activiteit worden gediend.

In deze zaak van de Rechtbank Limburg hadden de buren dertig zonnepanelen op het dak van hun garage laten plaatsen. Achttien daarvan waren gericht naar de tuin en woning van de buurman. Kort na plaatsing ontstonden klachten over schittering.

Schittering tast woongenot substantieel aan
De buurman liet onderzoek doen naar de lichthinder. Daaruit bleek dat bij mooi weer tussen april en september rond het middaguur gedurende langere tijd schittering zichtbaar was op zijn terras en in zijn tuin.

Volgens de kantonrechter werd het woongenot hierdoor substantieel aangetast. Daarbij was niet doorslaggevend of bepaalde grenswaarden voor lichthinder werden overschreden. De duur van de schittering, het tijdstip waarop deze plaatsvond en de plek waar de hinder werd ervaren, waren al voldoende om te oordelen dat in beginsel sprake was van onrechtmatige hinder.

Dat betekende echter nog niet dat de zonnepanelen moesten worden verwijderd.

Belangenafweging valt uit in voordeel zonnepanelen
De zonnepanelen vormden de voornaamste energievoorziening van de gasloze woning van de buren en werden het hele jaar gebruikt. Daartegenover stond de schittering die zich gedurende enkele uren per dag en alleen in een deel van het jaar voordeed.
Ook waren alternatieven onderzocht. Verplaatsing van de zonnepanelen was niet goed mogelijk zonder verlies van opbrengst en aanzienlijke aanvullende werkzaamheden. Een anti-schitteringscoating zou de garantie op de panelen laten vervallen en ook het kantelen van de panelen bleek geen reële oplossing.

Volgens de kantonrechter wogen de belangen bij het behoud van de zonnepanelen daarom uiteindelijk zwaarder dan het belang van de buurman bij het beëindigen van de hinder. De gevorderde verwijdering of aanpassing van de installatie werd afgewezen.

Onrechtmatige hinder betekent dus niet automatisch verwijdering
De uitspraak laat zien dat de vaststelling van onrechtmatige hinder niet automatisch betekent dat de hinder veroorzakende situatie moet worden beëindigd.
Ook nadat is vastgesteld dat sprake is van onrechtmatige hinder, kunnen de wederzijdse belangen en de mogelijkheden om maatregelen te treffen een belangrijke rol spelen. Bij zonnepanelen kan daarbij onder meer van belang zijn hoe ernstig en langdurig de hinder is, welke functie de installatie voor de woning vervult en of er praktisch uitvoerbare alternatieven bestaan.

Kortom: hinder door zonnepanelen kan onder omstandigheden onrechtmatig zijn, maar dat betekent niet zonder meer dat de panelen moeten worden aangepast of verwijderd. De concrete belangen van beide buren en de beschikbare alternatieven kunnen uiteindelijk de doorslag geven.